Blauw dak: retentiedak & polderdak aanleggen
Een retentiedak houdt regenwater vast op het dak en laat het daarna langzaam weglopen. Zo ontlast een blauw dak het riool bij hevige buien en helpt het wateroverlast in de stad te voorkomen. Voor nieuwbouw is een retentiedak bovendien een ruimtebesparende manier om te voldoen aan de waterbergingseisen van gemeente of waterschap.
BOKO Dakbedekkers legt retentiedaken en polderdaken aan voor VvE’s, woningcorporaties, overheden, bedrijfspanden en aannemers. Los, of in combinatie met een groen dak, zonnepanelen of een dakterras. We beginnen altijd bij de basis: een dakbedekking die tientallen jaren waterdicht blijft, ook met water erop.
Wat is een
retentiedak?
Een retentiedak is een plat dak dat regenwater tijdelijk vasthoudt. Onder de afwerking ligt een waterbergende laag van kratten of panelen. Tijdens een bui loopt het water daarin, in plaats van direct naar de hemelwaterafvoer en het riool. Via een kleine afvoeropening stroomt het in de uren of dagen erna langzaam weg. Omdat het water op het dak blijft staan, heet dit ook wel een blauw dak. Het ontlast het riool juist op het moment dat dat het hardst nodig is: tijdens hevige buien, die in Nederland steeds vaker voorkomen. Zo verkleint een retentiedak de kans op wateroverlast in straten, kelders en parkeergarages.
De opbouw van een retentiedak bestaat globaal uit vier lagen:
- een waterdichte, wortelwerende dakbedekking
- een beschermlaag die de dakbedekking vrijhoudt van beschadiging
- de waterbergende laag, met een hoogte die bepaalt hoeveel liter per m2 het dak kan bergen
- de afwerking: grind, tegels, een sedumdak of een daktuin
Het hart van het systeem is de dakbedekking. Die staat langer onder water dan op een gewoon plat dak en moet daar tientallen jaren tegen kunnen. Daarom is een retentiedak werk voor een dakdekker die weet hoe je een dak blijvend waterdicht maakt.
Retentiedak of polderdak:
wat is het verschil?
Retentiedak en polderdak worden vaak door elkaar gebruikt. Beide zijn blauwe daken, maar ze werken anders.
Een retentiedak werkt passief. De afvoeropening heeft een vaste maat, waardoor het water altijd in hetzelfde tempo wegloopt. Er zit geen techniek of stroom in het systeem. Dat maakt een retentiedak eenvoudig, betrouwbaar en relatief voordelig. Het nadeel is dat de berging na een bui pas weer vrij is als het water is weggelopen, en dat het water niet wordt vastgehouden voor droge periodes.
Een polderdak werkt actief. In de afvoer zit een regelbare klep die is gekoppeld aan de weersverwachting. Als het droog is, blijft de klep dicht en houdt het dak water vast. Dat water komt ten goede aan de beplanting en koelt het dak. Wordt er een flinke bui verwacht, dan opent de klep vooraf, zodat er weer ruimte is om die bui op te vangen.
Welke oplossing past, hangt af van je doel. Wil je vooral voldoen aan een bergingseis van de gemeente, dan is een retentiedak vaak voldoende. Wil je ook water vasthouden voor groen of hittestress tegengaan, dan biedt een polderdak meer. BOKO adviseert welke variant bij jouw gebouw, budget en eisen past.
Groen-blauw dak:
waterberging en groen combineren
Een blauw dak wordt nog waardevoller in combinatie met groen. Bij een groen-blauw dak ligt de waterbergende laag onder een sedumdak of daktuin. De beplanting haalt water uit de berging, ook in droge periodes. Daardoor blijft het groen gezonder en heb je minder of geen beregening nodig.
De combinatie versterkt beide functies:
- Meer waterberging: het substraat van het groen houdt zelf ook water vast, bovenop de bergingslaag eronder.
- Verkoeling: water dat via de planten verdampt, koelt het dak en de omgeving. Dat helpt tegen hittestress in de stad en houdt het gebouw eronder koeler.
- Biodiversiteit: een vochtige, groene laag trekt insecten en vogels aan.
- Langere levensduur: groen en water beschermen de dakbedekking tegen uv-straling en grote temperatuurverschillen.
Een groen-blauw dak is ook te combineren met zonnepanelen of een dakterras. Het groen koelt de panelen, waardoor ze iets meer opleveren, en een deel van het dak kan dienen als verblijfsplek voor bewoners of medewerkers.
Veel gemeenten zien groen-blauwe daken als een belangrijke bouwsteen voor een klimaatbestendige stad. Daarom is de subsidie voor deze combinatie vaak hoger dan voor alleen groen. BOKO legt eerst de waterdichte basis en bouwt daarop de bergingslaag en het groen op, afgestemd op de draagkracht van het dak.
Draagkracht, regels en subsidie
bij een retentiedak
Een retentiedak vraagt om een goede voorbereiding. Drie onderwerpen bepalen of en hoe het past. BOKO begeleidt je bij alle drie: van inspectie en berekening tot de gegevens die je nodig hebt voor de vergunning of subsidieaanvraag.
Draagkracht
Water is zwaar: elke centimeter water op het dak weegt 10 kg per m2. Een bergingslaag van enkele centimeters voegt dus al snel tientallen kilo's per m2 toe, en bij een groen-blauw dak komt het gewicht van substraat en beplanting daar nog bij. BOKO laat de constructie vooraf doorrekenen. Bij nieuwbouw kan de constructeur de berging direct meenemen in het ontwerp.
Regels van gemeente en waterschap
Steeds meer gemeenten eisen bij nieuwbouw of grote renovaties dat regenwater op eigen terrein wordt vastgehouden. Vaak gaat het om een vast aantal millimeter of liter per m2 verhard oppervlak. Een retentiedak is een manier om aan die eis te voldoen zonder extra grond te gebruiken, bijvoorbeeld voor een ondergrondse buffer. Check de eisen vroeg in het ontwerp, zodat het dak er direct op wordt afgestemd.
Subsidie
Veel gemeenten en waterschappen geven subsidie voor blauwe en groen-blauwe daken. De hoogte hangt meestal af van het oppervlak of van het aantal liters dat het dak kan bergen. Vraag de subsidie aan voordat het werk begint, want achteraf is dat vaak niet meer mogelijk.
Klaar om te beginnen?
Wil jij mét of bij BOKO werken? Breng je project of carrière naar het hoogste niveau en
neem vrijblijvend contact op met de dakspecialisten van BOKO.
Veelgestelde vragen over retentiedaken
Bijna. Blauw dak is de verzamelnaam voor daken die regenwater vasthouden. Een retentiedak is de meest voorkomende vorm: het houdt water passief vast en laat het langzaam weglopen. Een polderdak is ook een blauw dak, maar stuurt de afvoer actief op basis van de weersverwachting. Wordt een blauw dak gecombineerd met beplanting, dan spreken we van een groen-blauw dak.
Dat hangt af van de hoogte van de bergingslaag. Elke millimeter berging staat gelijk aan 1 liter water per m2. Een dak dat 60 millimeter bergt, houdt dus 60 liter per m2 vast, en een dak van 500 m2 dan 30.000 liter. Hoeveel berging nodig is, hangt af van de eisen van gemeente of waterschap en van wat de constructie kan dragen. BOKO rekent dit per dak door.
De kosten hangen af van het oppervlak, de gewenste bergingscapaciteit, de afwerking (grind, tegels of groen) en de staat van de bestaande dakbedekking. Een polderdak met slimme klep is duurder dan een passief retentiedak. Subsidie van gemeente of waterschap kan een flink deel van de kosten dekken. Na een inspectie krijg je een offerte op maat.
Vaak wel. We controleren vooraf de draagkracht, de staat van de dakbedekking en de hoogte van de dakranden en opstanden. Het water staat op een retentiedak hoger dan op een gewoon dak, dus randen, doorvoeren en aansluitingen moeten daar hoog genoeg voor zijn. Is de dakbedekking aan vervanging toe, dan combineren we de dakrenovatie met de aanleg van het retentiedak.
Een retentiedak heeft altijd een noodoverloop. Is de bergingslaag vol, dan voert die het overtollige water direct af. Zo kan het dak nooit meer water vasthouden dan waarop het is berekend en raakt de constructie niet overbelast. BOKO ontwerpt de noodoverlopen samen met de rest van de afwatering.
Het water staat in de bergingslaag, onder de afwerking. Je ziet het dus niet en er ontstaan geen open plassen. Bij een retentiedak loopt het water binnen enkele uren tot dagen weg. Bij een polderdak kan het langer blijven staan om beplanting te voeden, maar ook dan zit het afgesloten onder de afwerking.
Weinig, maar regelmatig. Een of twee keer per jaar controleren we de afvoeren, de noodoverlopen en de dakbedekking bij randen en doorvoeren, en maken we ze vrij van blad en vuil. Bij een polderdak controleren we ook de werking van de klep. Heeft het dak groen, dan nemen we het onderhoud van de beplanting mee in dezelfde ronde.
In veel gemeenten wel, soms ook via het waterschap. De bijdrage hangt meestal af van het oppervlak of van het aantal liters dat het dak kan bergen, en voor een groen-blauw dak is het bedrag vaak hoger. Vraag de subsidie aan voordat het werk begint. BOKO kan je hierin adviseren en begeleiden.