Een dak is méér dan bescherming

Een multifunctioneel dak doet meer dan het gebouw droog houden. Het krijgt een extra functie: groen (sedum, kruiden of een daktuin), energie (zonnepanelen), gebruik (een dakterras of gezamenlijke daktuin) of waterberging (een retentiedak). BOKO deelt die functies in vier kleuren in: groen, geel, rood en blauw.

Vaak combineert een dak meerdere functies, bijvoorbeeld een sedumdak met zonnepanelen of een groen dak met waterberging eronder. Welke combinatie past, hangt af van de draagkracht, het gebruik van het gebouw en het budget. De basis is altijd hetzelfde: een waterdichte dakbedekking die de nieuwe functie tientallen jaren kan dragen.

De prijs van een sedumdak hangt vooral af van vijf dingen:

• Oppervlak: hoe groter het dak, hoe lager de prijs per m2.
• Systeem: voorgekweekte sedummatten, cassettes of een losse substraatlaag met beplanting.
• Staat van de dakbedekking: is die nog goed en wortelwerend, of moet die eerst vernieuwd worden?
• Bereikbaarheid: is er een hijskraan of steiger nodig om het materiaal op het dak te krijgen?
• Afwerking en veiligheid: grindstroken langs randen en afvoeren, en valbeveiliging voor onderhoud.

Subsidie voor een groen dak komt meestal van de gemeente, soms van het waterschap of de provincie. Vaak gaat het om een bijdrage per m2 groen dak, en soms om een extra bedrag als het dak ook regenwater vasthoudt, zoals bij een groen-blauw dak.

De voorwaarden verschillen per regeling. Vaak moet je de subsidie aanvragen voordat het werk begint, geldt een minimaal oppervlak of moet het dak een bepaalde hoeveelheid water kunnen bergen. Regelingen veranderen regelmatig en het budget is soms op voordat het jaar voorbij is.

We kijken bij elke offerte of er subsidie mogelijk is en helpen je met de gegevens voor de aanvraag.

In veel gevallen wel. Er zijn drie dingen die we vooraf controleren:

1. Draagkracht: een groen dak weegt meer dan een kaal dak, zeker als de laag verzadigd is met regenwater. We laten de constructie doorrekenen.
2. Staat van de dakbedekking: een groen dak ligt er tientallen jaren. Heeft de huidige dakbedekking nog maar een paar jaar te gaan, dan is het slimmer om die eerst te vernieuwen. Het groen later weer verwijderen voor een renovatie kost veel meer.
3. Wortelwerendheid: wortels mogen de dakbedekking niet kunnen doordringen. Op bitumen gebruiken we een wortelwerende toplaag of een extra wortelwerende laag. Veel EPDM-dakbedekking is van zichzelf wortelwerend, maar dat controleren we per product.

Is het dak toch aan vervanging toe? Dan combineer je de dakrenovatie met de aanleg van het groen dak, in één traject en met één aanspreekpunt.

Ja, en die combinatie werkt goed. Er zijn montagesystemen waarbij het substraat van het groen dak als ballast voor de zonnepanelen dient. De panelen hoeven dan niet door de dakbedekking heen bevestigd te worden, zodat die waterdicht blijft.

De panelen staan daarbij iets hoger, zodat de beplanting ze niet overschaduwt. Het groen houdt het dak en de panelen koeler, en koelere panelen leveren iets meer stroom op dan panelen op een warm, zwart dak. Plan wel looppaden in voor het onderhoud van zowel de panelen als het groen. BOKO stemt de opbouw van het dak, de ballast en de draagkracht vooraf op elkaar af.

Beide zijn blauwe daken: ze houden regenwater tijdelijk vast, zodat het riool bij een hevige bui minder zwaar belast wordt.

• Retentiedak: een waterbergende laag onder de afwerking (grind, tegels of groen) vangt het water op. Via een kleine afvoeropening loopt het in de uren of dagen daarna langzaam weg. Dat gebeurt passief, zonder techniek.
• Polderdak: hier zit een regelbare klep in de afvoer. Die houdt water vast als het droog is en laat het vóór een voorspelde bui gecontroleerd weglopen, op basis van de weersverwachting. Zo blijft er water beschikbaar voor beplanting en is er toch ruimte als het hard gaat regenen.

Welke oplossing past, hangt af van de eisen van gemeente of waterschap, het budget en de vraag of je het water ook wilt gebruiken. Een blauw dak laat zich goed combineren met groen: bij een groen-blauw dak halen de planten water uit de bergingslaag.

Weinig, maar niet niets. Een of twee keer per jaar, bij voorkeur in het voorjaar en het najaar, doen we een onderhoudsronde:

• afvoeren en grindstroken vrijmaken van blad, zand en begroeiing
• ongewenste planten verwijderen, zoals boomzaailingen en onkruid met diepe wortels
• kale plekken aanvullen met nieuwe sedum
• zo nodig bemesten, zodat de beplanting dicht en gezond blijft
• de dakbedekking bij randen, opstanden en doorvoeren controleren

Goed onderhoud houdt het groen mooi en voorkomt dat wortels of verstopte afvoeren schade veroorzaken. BOKO kan het onderhoud van het groen dak meenemen in een onderhoudscontract voor het hele dak.

Dat hangt af van de constructie en van wat je op het dak wilt. De functies verschillen flink in gewicht:

• Een sedumdak is de lichtste vorm van een groen dak. Afhankelijk van het systeem weegt het grofweg 50 tot 150 kg per m2 als het verzadigd is met water.
• Een daktuin met gras, struiken of bomen heeft een dikke substraatlaag en weegt al snel enkele honderden kilo’s per m2.
• Bij een retentiedak telt het geborgen water mee: elke centimeter water weegt 10 kg per m2.
• Zonnepanelen met ballast en een dakterras met tegels en mensen erop brengen ook extra belasting mee.

BOKO laat de draagkracht vooraf doorrekenen door een constructeur. Zo weet je zeker wat het dak kan dragen en welke functies je kunt combineren.